ÇÜRÜKLER Nedenler
Bu tip yaralanmalar iç organlardaki ya da kan damarlarındaki ciddi hasarlardan kaynaklanabilir. Nedenleri:
· Küt travmalar
· Kanama hastalıkları
· Kanser
Klinik Bulgular
· Deri belirgin derecede kırmızıdır.
· Şişkinlik vardır.
· Derinin altında hematom ( kanla dolu şişkinlik ) ya da serom ( serum dolu şişkinlik) şekillenebilir. İlk Yardım ·
Şişkinlik ininceye kadar bölgeye günde 4-5 kez her defasında 15'er
dakika olmak üzere soğuk kompres uygulayın ( serom ya da hematomun
varlığında bu uygulamaya birkaç gün daha devam etmeniz gerekir ).
· Çürüme aynı zamanda pıhtılaşma probleminin bir göstergesi de
olabilir. Çürümenin nedeni hakkında kafanızda herhangi bir soru işareti
varsa dostunuzu mutlaka bir VETERİNER KLİNİĞİNE götürün.
DENGE BOZUKLUKLARI
Dostunuzun herhangi bir denge sorunu varsa mümkün olan en kısa zamanda
bir VETERİNER KLİĞİNE gidin. Dostunuzun kulaklarını kontrol edin eğer kızarıklık şişkinlik ve akıntı varsa kulağında enfeksiyon var demektir. Tedavi amacıyla hemen bir VETERİNER KLİĞİNE gidin
Uzun süre devam eden ve tedavi edilmeyen kulak enfeksiyonları sağırlığa ve beyinde enfeksiyon şekillenmesine neden olur.
DERİDE KIRMIZI NOKTALAR
Derideki kırmızı noktalar dostunuzun yalayarak
ısırarak ya da çizerek daha kötü hale getirdiği yangılı alanlardır.
Genelde bacaklarda izlenirken bu noktalara vücudun herhangi bir yerinde
de rastlanabilir. Derideki kırmızı noktaların şiddeti oluşma zamanına
ya da dostunuzun ısırarak ya da çizerek verdiği hasara göre değişim
gösterir. Lezyon kızarıklık ya da pembelik olarak başlar tüyler dökülür dostunuz kendini ısırmaya çalıştıkça kanamaya başlar ve sonunda bölgede enfeksiyon oluşur Nedenler · Arı sokması pire ısırığı yabancı cisim batması ya da alerjik reaksiyon şekillenmiş olabilir.
· Gıda alerjisi şekillenmiş olabilir.
· Dostunuzun canının sıkılması gibi psikolojik bir nedenden kaynaklanabilir. İlk Yardım · Bölgedeki tüyleri tıraş edin.
· Bölgeyi ılık su ile temizleyin.
· Bölgeyi herhangi bir yabancı cisim ya da böcek iğnesi yönünden dikkatli bir şekilde inceleyin.
· Dostunuza Elizabeth Kolyesi (yakalık) takabilirsiniz. Bunu Veteriner
Kliniklerinden ya da Pet Shop'lardan temin edebilirsiniz. Bu şekilde
dostunuzun bölgeyi yalamasını ve ısırmasını engelleyebilirsiniz.
· Eğer herhangi bir gerileme olmazsa dostunuzu mutlaka bir VETERİNER KLİNİĞİNE götürünüz.
DERİDE YABANCI CİSİMLER
Deride en sık rastlanılan yabancı cisimler; kıymık ve dikenlerdir. Bu
yabancı cisimler dostunuzun vücudunun herhangi bir yerine batmış
olabilir ancak sıklıkla patilerine batar. Nedenler · Kazara yaralanma
· Tesadüfen kirpi ile karşılaşma
· Keskin objelerin bulunduğu alanda dolaşma Klinik Bulgular · Bacaklardan birini ya hiç kullanmaz ya da ağırlığını az verir.
· Yabancı cismin battığı alanda şişme oluşur.
· Kedi ya da köpeğin patisini sürekli yalaması izlenir.
· Genellikle batan cismin dışarıda kalan parçası görülür.
Dostunuzla yaptığınız her yürüyüşten sonra eve geldiğinizde
başını gövdesini bacaklarını ve patilerini kontrol ediniz İlk Yardım
· Bir cımbız ve iğneyi ateşten geçirerek ya da üzerine alkol damlatarak sterilize edin.
· Yabancı cismin batmış olduğu bölgeyi güzelce aydınlatın.
· Cımbızla yabancı cismin görünen kısmının dibinden tutarak çekin. Eğer
bu işlem sırasında yabancı cisim kırılırsa ya da çok derinlerdeyse ya
da cismin cam olduğunu fark ettiyseniz ; çıkarmak için uğraşmayın hemen bir VETERİNER KLİNİĞİNE ulaşın.
· Eğer kıymık derinin hemen altındaysa iğneyle bunu derinin üst kısmına çıkarmaya çalışın ve daha sonra cımbızla yakalayarak çekin.
· Yabancı cismi uzaklaştırdıktan sonra bölgeyi ılık antiseptik bir
solüsyonla yıkayın. Yara tamamen iyileşinceye kadar bu işleme günde 3-4
kez devam edin.
· Yabancı cisim eğer kedinizin patisine battıysa
yara iyileşene kadar kedi kumu kullanmayın ( Kediniz kum kabında kum
olmadığında tuvaletini yapmayı rededecektir. Bu durumda ne
yapabileceğiniz konusunda VETERİNER HEKİMİNİZE danışınız.
· Eğer yara derinse ya da yabancı cismin tamamını çıkarmayı
başaramadıysanız ya da dostunuz bacaklarından birine ağırlık vermeden
yürümeye devam ediyorsa dostunuzu zaman kaybetmeden VETERİNER KLİNİĞİNE
ulaşınız.
DİSK KAYMASI (OMURLAR ARASI DİSK HASTALIĞI)Buna sıklıkla küçük ırklarda özellikle Dachshund Cocker spaniel ve Poodle'larda rastlanılır
ancak herhangi bir ırkta da şekillenebilir. Bu durumda diskte (
omurgayı oluşturan her omurun arasında yer alan yastığa benzer materyal
) meydana gelen hasar zamanla komşu olduğu omuriliğe baskı yapmaya başlar. Nedenler · Irk predipozisyonu
· Yaralanma Klinik Bulgular · Dostunuz ağrı nedeniyle ona dokunmadığınız zamanlarda bile ağlar.
· Arka kısmı kabarmış bir görünüm alır.
· Karnına ya da sırtına dokunduğunuz zaman şiddetli ağrı bulguları gösterir.
· Kontrolsüz idrar ve dışkı yapma izlenir.
· Tam anlamıyla yürüyemeyebilir
nadiren bacaklarda kollaps şekillenir ya da küçük derecelerde paraliz
şekillenir ve dostunuz yürümeye çalıştığında düşecek gibi olur ya da
ayaklarını ve parmaklarını sürükler.
· Travmaya ait bulgular izlenir. İlk Yardım · Mümkün olan en kısa sürede dostunuzu bir VETERİNER KLİNİĞİNE götürün. Taşıma sırasında mutlaka taşıma kabı kullanın
· Eğer paraliz bulguları varsa dostunuzun tekrar yürüyebilmesinde tek çare ameliyat olmasıdır.
· Eğer tam paraliz yoksa
veteriner hekiminiz size antienflamatuvar ilaçlar tavsiye edebilir. Bu
ilaçları kullanma döneminde dostunuzun düz bir zemin üzerinde yatmasına
özen gösteriniz (antienflamatuvar ilaçlar dostunuzun kendisini daha iyi
hissetmesini sağlayabilir ve dostunuza hareket etme yönünden cesaret
verebilir ancak kesin tedavi yöntemi değildir ve dostunuzun durumu daha
kötüye gidebilir).
DOĞUM SIRASINDA ACİL MÜDAHELE
Dostunuz için en iyisi onu kısırlaştırmaktır
böylece daha sağlıklı ve mutlu olacaktır. Bunu yapmadığınız zaman
istenmedik bir gebelikle karşılaşabilirsiniz. Eğer gebelikten
şüpheleniyorsanız kedinizi ya da köpeğinizi bir VETERİNER KLİNİĞİNE
götürerek Veteriner Hekimden tavsiyeler alınız. Eğer dostunuzun gebe olduğunu biliyorsanız doğum için ona; yavrulama kutusu hasta altlıkları sıcak su torbaları gibi ön hazırlık yapmanız gerekmektedir.
Eğer beklenmedik bir gebelikle karşı karşıya kaldıysanız aşağıdaki bilgiler sizin için yararlı olacaktır
Kedi ve köpeklerin her ikisinde de gebelik 62-64 gün sürer. Doğumdan önce beden ısısında düşüş izlenir belirgin derecede iştah azalması vardır ve davranış değişiklikleri izlenir.
? ? ? Her yıl iyi bir yuva bulamadıkları için istenmeyen kedi ve köpeklerin milyonlarcasının
sokaklarda öldüğünü biliyor musunuz ? ? ?
! ! ! Lütfen kedi ya da köpeğinizi kısırlaştırınız ! ! !
DOĞUM
1. ADIM : Servikste dilatasyon şekillenir. Gebe hayvan genellikle sinirlidir yerinde duramaz solunum hızlanır defalarca yere uzanır ve ayağı kalkar. Bu davranış en az 6-12 saat sürer. Kasılma izlenmez.
2. ADIM : Güçlü uterus kasılmaları başlamıştır. Dışarıdan anne
karnındaki yavruların hareketi izlenebilir. Bu kasılmalar sırasında
dışkılama şekillenebilir. Solunum sıklığı artmıştır.
· İkinci adım yaklaşık 3-6 saat devam eder. Eğer hayvan çok huzursuzsa 10-12 saate uzayabilir.
· Eğer kasılmalar zayıfsa her 4-6 saate bir yavru eğer güçlü ise her yarım saatte bir yavru dünyaya gelir.
· İkinci adımın başlaması ile birlikte 1 saat içerisinde ilk yavru doğmalıdır.
· Her yavrunun doğumundan kısa bir süre sonra plasenta atılır. DOĞUMDAN SONRA
· Doğumdan sonra anne her yavruyu temizler.
· Anne göbek kordonunu dişleri ile kopartır.
· Anne genellikle plasentayı yer.
· Annede
kırmızı-kahverengi ya da yeşilimsi bir vaginal akıntı izlenebilir. Bu
bazen 4 haftaya kadar devam eden inatçı bir akıntı olabilir
ancak miktarı zamanla azalmalıdır. Eğer bu akıntı parlak kırmızı
renkteyse ya da bulanıklaşmaya başladıysa ve kötü bir kokuya sahipse
dostunuzun bir VETERİNER HEKİMİN muayenesine ihtiyacı var demektir.
DOĞUM SIRASINDA ŞEKİLLENEBİLECEK PROBLEMLER Nedenler · Annenin kemik çatısı çok dar olabilir.
· Yavru alışılmadık bir büyüklükte olabilir.
· Annenin kemik yapısında daha önceden bir yaralanma yaşanmış olabilir örneğin kırık.
· Yavru anormal bir pozisyonda gelebilir.
· Uterus kasılmaları yeterince güçlü değildir.
· Uterus içeride dönmüş olabilir.
· İçeride yavru ölmüş olabilir. Belirtiler · Eğer tam doğacağı günü biliyorsanız bu tarihin 2 günden daha fazla bir süre gecikmesi ya da koyu renk vaginal bir akıntı ile birlikte kötü kokunun gelmesi
· Sancı başladıktan sonraki 4 saat içinde ilk yavrunun gelmemesi
· Yavrunun vulvada olması ve annenin bunu dışarıya çıkaramaması
· Uterusta aktif bir şekilde kasılmalar olmasına rağmen yavruların doğumu arasındaki sürenin yarım saati geçmesi
· Annenin zayıf hasta ve depresyonda izlenmesi
· Doğumdan önce kanlı bir akıntının gelmesi.
Böyle bir durumda olan anne adayına yapılması gerekenler:
· Hemen bir VETERİNER HEKİME danışarak durum değerlendirilmesinin
yapılması ve vakit kaybetmeden anne adayını bir VETERİNER KLİNİĞİNE
götürmek üzere hazırlamaktır.
· Veteriner Kliniğinde Veteriner Hekim ya ilaçlarla kasılmaların
şiddetini arttıracaktır ya da sezaryen operasyonu uygulanacaktır.
İlk Yardım
Yavru görüldüğü halde anne onu ıkınarak dışarı tamamen çıkaramıyorsa:
· Lateks eldiven giyin ( steril olan tercih edilmelidir).
· Temiz bir havlu ile yavruyu tutun ve annenin ıkındığı zamanlar çekmeye çalışın. Ikınmadığı zamanlar kesinlikle çekmeyin.
· Çekme hareketinizin yönü şekilde kendinize ve hafif derecede aşağı doru olmalıdır. Anne yavruyu temizlemiyorsa : ·
Annenin yavruyu temizlemesini deneyin. Eğer anne temizlemeye
yanaşmıyorsa bebeğin üzerindeki keseyi uzaklaştırın ve temiz bir
havluyla ağzını
burnunu ( sıvıları uzaklaştırın ) ve gözlerini temizleyin. Yavaş
hareketlerle ancak kuvvetli olarak yavrunun vücudunu ovarak solunumu
uyarmaya çalışın. Yavruyu temiz bir havlu ile kurulayın. Yavruda
solunum başladıktan sonra göbek bağını kesin. Göbek bağının kesim
uzunluğu ucunu düğümleyecek kadar olmalıdır. Göbeğe çok yakın
keserseniz ilerleyen dönemde göbek fıtığının şekillenmesine neden
olursunuz. Yavru nefes almıyorsa : · Bir havlu ile yüzünü burnunu gözlerini ve ağzını temizleyin.
· Yavruyu elinizden düşmeyecek şekilde sıkı ve başı aşağıya gelecek şekilde tutun.
· Burnundaki ve ağzındaki sıvıyı uzaklaştırın ( bu işlemi bir enjektör
yardımıyla emme işlemi yaparak gerçekleştirebilirsiniz ).
· Yeni doğan yavru hala nefes almıyorsa suni solunuma ihtiyaç vardır.
Ancak yavrunun ağzının çok küçük olması nedeniyle ağzınızı yavrunun hem
ağzını hem de burnunu içine alacak şekilde kapatarak hava vermeye
çalışın.
· Havlu ile ovma hareketlerine devam edin ve yavruyu baş aşağı tutarak
ağzı ve burnundaki sıvıların uzaklaşmasına yardımcı olun.
· Bütün bu işlemlere yavru kendisi soluk alana kadar devam ederek uygulayın.
Eğer herhangi bir problemden şüpheleniyorsanız hemen bir VETERİNER HEKİME danışın
DOĞUMDAN SONRA KANDA KALSİYUM ORANININ DÜŞMESİ
( EKLAMPSİ ) Nedenler Eklampsi dişi kedi ve köpeklerde gebeliğin son dönemlerinde ya da doğumdan birkaç hafta sonra izlenir.
· En sık olarak küçük ırk köpeklerde izlenir kedilerde nadirdir.
· Genellikle doğumdan 2-4 hafta sonra izlenir.
· Nedeni kandaki kalsiyum oranının düşmesidir. Klinik Bulgular · Bütün vücudu ve her dört bacağı da içeren kas titremeleri izlenir.
· Nöbet şekillenir.
· Ateş vardır. İlk Yardım
Böyle bir durum şekillendiğinde yavruların anneyi emmesine izin vermeyiniz. Bebeklerin beslenmesini siz üstleniniz ve doğru dengeli bir beslenme için VETERİNER HEKİMİZE danışınız.
! ! ! Vakit geçirmeden dostunuzu bir Veteriner Kliniğine ulaştırınız ! ! !
Engelleme
Anneyi doğumdan 2-3 hafta önce yavru maması ile besleyiniz ve bu
beslenme şekline doğumdan 4 hafta sonrasına kadar devam ediniz.
DONMA
Donma
vücudun bir bölümünün ya da derinin maruz kaldığı bir akut hipotermi (
ısı düşmesi ) olgusudur. Kedi ve köpeklerin donmaya en çok maruz kalan
vücut bölümleri kuyruk kulakların uçları ve patilerdir.
Nedenler
· Hipotermiye neden olabilecek bir hastalık
· Çok genç ve çok yaşlı hayvanlar bazen vücut ısılarını dengeleyemezler
· Dışarıda dolaştığı sırada fırtınaya maruz kalmak ya da bahçede barındığı kulübenin ısı yalıtımının yetersiz olması
· Hayvanın soğuk iklime alışık olmaması
· Şok Klinik Bulgular
· Donan bölgede renk değişikliği meydana gelir. Deri başlangıçta soluk
bir renk alır hatta mavi olarak izlenebilir ( ilerleyen aşamalarda
siyahlaşır ve doku ölür ).
· Etkilenen bölgede his azalması olabilir ya da özellikle ısınmaya başlayan bölgede şiddetli ağrı şekillenebilir.
Kış aylarında köpeğinizle yürüyüşten geldikten sonra patilerindeki yollarda bulunabilecek kimyasalları
tuz ve buz partiküllerini mutlaka temizleyin İlk Yardım · Dostunuzu soğuk ortamdan uzaklaştırın.
· Etkilenen bölgeye sprey tarzında ılık su püskürtün.
· Bölgeye ılık kompres uygulayın. Bölgede kesinlikle ovma hareketi yapmayın ya da basınç uygulamayın.
· Etkilenen bölgeyi dikkatle gözden geçirin kalıcı bir hasardan şüpheleniyorsanız dostunuzu hemen bir VETERİNER KLİNİĞİNE ulaştırın. Eğer doku öldüyse lokal amputasyon ( ölü alanın operasyon yoluyla uzaklaştırılması ) gerekli olabilir
DUMAN SOLUNMASI
Nedenler · Dostunuzun yanan eşyaların ya da otların arasında kalması
· Hayvanlara işkence yapma Klinik Bulgular · Anormal derecede hızlı solunum
· Nefes almada zorlanma
· Solunum durabilir
· Kürkü duman kokabilir
· Öksürük olabilir
· Ağızdan ve burundan akıntı gelebilir
· Gözden akıntı gelebilir
· monoksit zehirlenmesi nedeniyle diş etleri parlak kırmızı bir renk alır İlk Yardım
· Dostunuzu dumanın bulunduğu ortamdan hemen uzaklaştırın
· Mümkün olan en kısa zamanda bir VETERİNER KLİNİĞİNE ulaşın
Duman solunmasının ciddi sorunlarına birkaç gün sonra rastlanabilir. Bunlar dostunuzun yaşamını tehliaaae sokan durumlardır
· Akciğer ya da göğüs boşluğunda sıvı toplanması
· Pnömoni
· Boyunda ve ağızda şişme
· Vücutta sıvı-elektrolit dengenin bozulması
· Gözün ön yüzeyinde ülser ya da hasarlar
ELEKTRİK ÇARPMASI YA DA ELEKTRİK KABLOSU ISIRMALARI Nedenler
· Elektrik çarpması genellikle kedi ve köpekler elektrik kablosunu
ısırdığında şekillenir. En sık olarak kedilerde ve yavru köpeklerde
izlenir. Klinik Bulgular
Bulgular birdenbire şekillenir.
· Elektrik kablosuna yakın yatan bir hayvan
· Bilinç yoktur
· Ağızdan bol miktarda tükürük gelmiştir
· Ağızdan çok kötü bir koku gelir
· Ağzın iç kısmında dil damak yanak mukozası ve diş etini kapsayan yaralar izlenir. Bazen dilin bir kısmı yoktur
· Elektrik çarpmış bir hayvanda akciğerlerde sıvı toplanması nedeniyle solunum güçlüğü şekillenir. İlk Yardım
! ! ! Elektrik çarpması şekillenmiş dostunuza sigortayı kapatmadan ya da
kabloyu prizden çekmeden asla çıplak elle dokunmayın ! ! !
VAKİT KAYBETMEDEN BİR VETERİNER KLİNİĞİNE ULAŞMALISINIZ Engelleme
Hiçbir teknik tam anlamıyla engellemez ancak belki yardımcı olabilir :
· Eğer dostunuz kablolara ilgi göstermeye başladıysa kablolara acı biber sosu sürebilirsiniz
· Kabloları mümkün olduğu kadar dostunuzun erişemeyeceği şekilde yerleştiriniz
· Elektrikli aletleri kullanmadığınız zamanlarda prizde bırakmayınız
· Yavru köpeğinize çiğneyebileceği uygun oyuncaklar alınız
· Kordonların çevresine bilgisayar satan dükkanlardan temin edebileceğiniz plastik koruyucu ya da kablo koruyucu yerleştiriniz
GÖZDEKİ ACİL DURUMLAR
PARLAK KIRMIZI GÖZ Kırmızı
göz; üçüncü göz kapağının altındaki dokuda dışarı doğru şekillenen bir
şişkinliktir. Üçüncü göz kapağı normalde alt göz kapağına doğru alçalan
gözün burun tarafında yerleşim gösteren bir yapıdır. Parlak kırmızı
göze daha çok genç köpeklerde rastlanır. Bu acil durum gerektiren bir
olgu değildir ancak acil durum gerektiren diğer durumlardan ayırt edilmesi gerekir. Nedenler · Irk predispozisyonu Cocker spaniel gibi
· Göz enfeksiyonları Klinik Bulgular · Üçüncü göz kapağı sürekli izlenir
· Üçüncü göz kapağı şişmiştir ve kırmızıdır İlk Yardım Sıklıkla
bu durum Veteriner Hekiminizin yapacağı cerrahi müdahale ile düzelir.
Eğer erken tanı konulduysa bazen cerrahi müdahaleye gerek kalmaksızın
ilaç tedavisi ile olgu düzelebilir
KONJUNKTİVİTİS
Konjunktivitis göz kapaklarının iç kısmında bulunan pembe dokuda gözlenen şişkinliktir. Konjunktiva alt göz kapağı aşağıya üst göz kapağı yukarıya çekilerek incelenebilir. Nedenler ·
Enfeksiyon ( bakteri virus mantar ). Buna özellikle genç kedi ve köpeklerde rastlanır sıklıkla başka hayvanlarla temas sonrası bulaşma söz konusudur
· Alerji
· Göz kapağında doğuştan gelen bir bozukluk ( bazı ırklar predispozedir )
· Yetersiz göz yaşı üretimi
· Kimyasal irritasyon
· Yabancı cisim Klinik Bulgular · Kızarıklık
· Kaşıntı
· Akıntı ( sulu müköz ya da irin şeklinde )
· Ağrı ya da kaşıntı İlk Yardım Mümkün olan en kısa süre içerisinde bir Veteriner Hekim tarafından muayene edilmesi gerekir